Dietoterapia | Dieta i styl życia
„Niech Twoje pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem”
Hipokrates (460-377p.n.e.)
Mój gabinet dietoterapii:
Dietoterapia w refluksie
zespół jelita drażliwego
WRZODY ŻOŁĄDKA I DWUNASTNICY oraz stany zapalne jelit
Dietetyczne wsparcie tarczycy
stłuszczenie wątroby(niealkoholowe)
Dietoterapia w cukrzycy( typu i i ii)
WSParcie PŁODNOŚci
Nadwaga i otyłość
Niedowaga
1. Czym jest dietoterapia?
„Dietoterapia = terapia dietą, czyli świadome modyfikowanie sposobu żywienia w celu osiągnięcia efektu terapeutycznego.”
Starożytny grecki lekarz – Hipokrates zastosował pojęcie dieta po raz pierwszy (dieta z greckiego to diaita), czyli sposób życia.
Jest to zmiana przyzwyczajeń żywieniowych dla dobra organizmu oraz zdrowy styl życia, czyli przede wszystkim potrzeba ruchu, sposób odżywiania i styl życia, który wpływa na dobre samopoczucie człowieka ( potrzeba pracy i odpoczynku, potrzeba spania i czuwania).
Współczesne znaczenie słowa dieta oznacza sposób odżywiania się w którym ilość i jakość pokarmów dostosowana jest do potrzeb danego organizmu z uwzględnieniem zapotrzebowania na podstawowe składniki odżywcze w zależności od płci, wieku, stanu zdrowia, aktywności fizycznej, rodzaju wykonywanej pracy.
Zanim dietoterapia/ dietoterapia online zostanie wdrożona niezbędna jest konsultacja ze specjalistą, żeby indywidualne jadłospisy powierzyć doświadczonemu dietetykowi, który przygotuje je w oparciu o spersonalizowane potrzeby.
Zarezerwuj wizytę i postaw na dietoterapię, gdzie ważna jest dietoprofilaktyka.
Dietoterapia online to dobry wybór, jeśli nie wiesz jaki program dietetyczny masz zastosować.
2. Jakie są cele dietoterapii?
Cele dietoterapii, to:
- Polepszenie samopoczucia
- Znalezienie przyczyny problemu dietetycznego.
- Uzupełnienie niedoborów składników odżywczych.
- Polepszenie wchłaniania składników odżywczych w przypadku dolegliwości w obrębie przewodu pokarmowego: żołądek, jelita, wdrażając indywidualne jadłospisy.
- Jedyna skuteczna metoda w celiakii, poprzez eliminację glutenu oraz w nietolerancjach pokarmowych: nietolerancja laktozy czy fruktozy, gdzie indywidualne jadłospisy są niezbędne.
- Wsparcie w przypadku alergii lub nietolerowanych pokarmów, np. nietolerancja histaminy, nietolerancja białek pokarmów, co polepsza samopoczucie.
- Dostosowanie interwencji dietetycznej na początku pojawienia się dolegliwości, żeby nie dopuścić do dalszego jej rozwoju.
- Korekta błędów w zakresie odżywiania oraz stylu życia, która wspiera proces zdrowienia i eliminuje pojawienie się dolegliwości.
- Stosowana w stanach przed wystąpieniem choroby, gdy jeszcze nie pojawi się diagnoza, a możliwe jest cofnięcie dolegliwości tj. m.in. przy insulinooporności czy dyslipidemiach.
W mojej praktyce gabinetowej z osobami 1:1 wypracowałam sposób współpracy który skupia się przede wszystkim na znalezieniu przyczyny problemu dietetycznego oraz rozwiązaniu tej przyczyny.
Dietoterapia online prowadzona przez doświadczonego dietetyka wesprze Twoje potrzeby żywieniowe.
3. Dietoterapia- to musi pachnieć, smakować i być skuteczne.
„Sztuka kulinarna to wiedza(…). To znajomość ziół, owoców, balsamów, korzeni, wszystkiego, co jest słodkie i zdrowe na polu, w lesie i co nadaje smak potrawom”
John Ruskin (1819-1900)
Terapia dietą, czyli leczenie żywieniowe warto powierzyć doświadczonemu dietetykowi, który potrafi dobrać jadłospis pod kilka dolegliwości jednocześnie, gdzie występuje konieczność pogodzenia kilku schorzeń tak, żeby dietoterapia przyniosła pożądany efekt.
Terapia dieta powinna być przyjemna, a przygotowane dla potrzeb danej osoby potrawy muszą przede wszystkim smakować, pachnieć i być aromatyczne, żeby można było zjeść posiłek.
Dlatego dietetyk, który przygotowuje jadłospis powinien mieć doświadczenie nie tylko jak przygotować indywidualny jadłospis, ale również potrafić łączyć składniki, smaki, powinien mieć wiedzę z prawidłowego gotowania.
Dietetyk Kamila Dulęba Dziębowska posiada kwalifikacje w obu zakresach.
4. Przykłady dietoterapii
Alergie pokarmowe:
W trakcie spożywania pokarmu lub po jego spożyciu u części osób występuje niepożądana reakcja pokarmowa. Alergie pokarmowe mają zdolność do wyzwalania ostrych lub też przewlekłych zaburzeń funkcjonowania różnych narządów i układów.
Podstawową metodą leczenia alergii pokarmowej jest zastosowanie diety eliminacyjnej mającej na celu wykluczenie alergizujących pokarmów z jadłospisu.
Bardzo silnymi właściwościami alergizującymi charakteryzują się:
- białka mleka krowiego
- białka jaja kurzego
- białka zbóż
- białka orzechów
- białko soi
- glikoproteiny roślin strączkowych
- triglikany roślin krzyżowych(1).
Nietolerancje pokarmowe:
Nadwrażliwość niealergiczna jest nieimmunologiczną, nadmierną i niepożądaną reakcją na spożyty pokarm(2).
Niektóre przykłady nietolerancji pokarmowych:
Nietolerancja laktozy
Nietolerancja laktozy to stan kliniczny charakteryzujący się objawami związanymi z zespołem złego wchłaniania laktozy. Może on być spowodowany zmniejszoną lub brakiem aktywności laktazy lub zmniejszoną lub brakiem syntezy tego samego enzymu(…) jelitowego laktazy (…)odpowiedzialnego za trawienie laktozy.
Typowe objawy nietolerancji laktozy to bóle brzucha, wzdęcia, gazy, biegunka (w niektórych przypadkach zaparcia), biegunka jelitowa, nudności i wymioty. Przeciętnie objawy pojawiają się około godziny po spożyciu pokarmów zawierających laktozę, ale mogą pojawić się również wcześniej lub później.
Częstotliwość występowania nietolerancji laktozy na całym świecie waha się od 57%-65%. Jest ona spowodowana zmniejszeniem lub utrata aktywności enzymu laktazy, która odpowiada za trawienie laktozy. W wyniku fermentacji laktozy przez florę bakteryjną następuje duża produkcja krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych i gazów. Źródłem laktozy są produkty mleczne. Mleko kobiece zawiera 7,0mg/100ml laktozy, mleko krowie 4,7-5,0mg/100ml laktozy, mleko bawole 4,8-5,0mg/100ml, natomiast w mleku owczym występuje na poziomie 4,5-4,8mg/100ml, a w mleku kozim 4,2-4,8mg/100ml(3).
Nietolerancja fruktozy
Nietolerancja fruktozy wynika z jej upośledzonego wchłaniania. W przypadku nietolerancji fruktozy istotne jest ograniczenie jej spożycia.(2).
Niewłaściwe wchłanianie fruktozy generuje siłę osmotyczną, która zwiększa napływ wody do światła, a następnie prowadzi do szybkiego przemieszczania się treści jelitowej do okrężnicy, która następnie ulega fermentacji i prowadzi do produkcji gazu(4). Może to prowadzić do takich objawów, jak ból brzucha, nadmierne gazy i wzdęcia, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością trzewną(5).
Pokarmy, które mogą wywoływać dolegliwości, to:
- soki i owoce
- miód
- napoje słodzone fruktozą(2).
Nietolerancja histaminy
Histamina, amina biogenna, jest syntetyzowana endogennie z aminokwasu histydyny i odgrywa rolę w licznych procesach fizjologicznych.Najczęstsze są objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym wzdęcia brzucha, uczucie pełności poposiłkowej, biegunka, ból brzucha i zaparcia: (6,7).
Obecnie przestrzeganie diety niskohistaminowej jest podstawowym podejściem do leczenia objawów związanych z nietolerancją histaminy (8).
Każdy jadłospis lub program dietetyczny powinien być przygotowany pod indywidualne potrzeby danej osoby w taki sposób, żeby nie nie doprowadzić do niedoborów pokarmowych.
Taki indywidualny jadłospis lub program dietetyczny oraz wsparcie oferuje gabinet dietoterapii Kamila Dulęba Dziębowska.
Niektóre przykłady dietoterapii:
Otyłość
Wsparcie dietoterapii: np.
- Dieta o niskim indeksie i ładunku glikemicznym
- Dieta przeciwzapalna
- Dieta ograniczająca węglowodany
- Dieta niskowęglowodanowa
- Dieta wspierająca lipidogram
- Dieta lekkostrawna
- Dieta wspierająca mikrobiom
Cel: uwrażliwienie tkanek na insulinę, redukcja tkanki tłuszczowej
Insulinooporność
Wsparcie dietoterapii: np.
- Dieta o niskim indeksie i ładunku glikemicznym
- Dieta ograniczająca węglowodany
- Dieta lekkostrawna
- Dieta wspierająca mikrobiotę
Cel: uwrażliwienie tkanek na insulinę, redukcja tkanki tłuszczowej w obrębie brzucha.
Zespół jelita drażliwego
Wsparcie dietoterapii: np.
- Dieta low FODMAP
- Dieta lekkostrawna
- Dieta na redukcję lub wzrost masy ciała
- Eliminacja niektórych pokarmów oraz ponowne ich wprowadzanie.
Cel: polepszenie pracy przewodu pokarmowego, eliminacja zaparć, luźnych stolców, wzdęć, dyskomfortu w obrębie brzucha, opcjonalnie redukcja lub wzrost masy ciała
PCOS/endometrioza
Wsparcie dietoterapii: np.
- Dieta o niskim indeksie glikemicznym
- Dieta przeciwzapalna
- Dieta redukcyjna
- Dieta wspierająca lipidogram
- Dieta lekkostrawna
- Dieta polepszająca pracę jelit
Cel: redukcja tkanki tłuszczowej, polepszenie pracy hormonów, redukcja stanów zapalnych, lepsze trawienie
Wrzody żołądka i dwunastnicy
Wsparcie dietoterapii: np.
- Dieta lekkostrawna
- Dieta gęstoodżywcza
- Dieta na wzrost masy ciała
- Dieta na wzrost żelaza
- Dieta polepszająca pracę jelit
Cel: polepszenie trawienia, lepsze wchłanianie składników odżywczych, lepsza praca żołądka i dwunastnicy
Niedoczynność tarczycy
Wsparcie dietoterapii: np.
- Dieta o niskim indeksie i ładunku glikemicznym
- Dieta ograniczająca węglowodany
- Dieta na wzrost żelaza
- Dieta gęstoodżywcza
- Dieta polepszająca pracę jelit
- Dieta zasobna w selen, cynk, jod, witaminy z gr B
Cel: redukcja tkanki tłuszczowej, polepszenie pracy hormonów, wyrównanie niedoborów, lepsze trawienie
Choroba stłuszczeniowa wątroby(niealkoholowa)
Wsparcie dietoterapii: np.
- Dieta redukcyjna
- Dieta o niskim indeksie glikemicznym
- Dieta przeciwzapalna
- Dieta wspierająca mikrobiotę
- Dieta wspierająca lipidogram
- Dieta polepszająca pracę jelit
Cel: polepszenie samopoczucia, redukcja tkanki tłuszczowej, zmniejszenie otłuszczenia wątroby, lepsze trawienie
Dieta w refluksie
Wsparcie dietoterapii: np.
- Dieta lekkostrawna
- Dieta gęstoodżywcza
- Dieta redukcyjna lub na wzrost masy ciała
Cel: polepszenie pracy żołądka, zmniejszenie lub wycofanie objawów typowych dla refluksu, polepszenie pracy jelit, lepsze trawienie
5. Dietoterapia w oparciu o wyniki badań
Diagnostyka laboratoryjna, omówienie wyników oraz współpraca w oparciu o indywidualny jadłospis / program dietetyczny jest stosowana przez gabinet dietoterapii przez dietetyka poradni dietetycznej Kamilę Dulebę-Dziębowską.
Jedną z bardzo ważnych umiejętności każdego dietetyka musi być znajomość stosowanych metod diagnostycznych, zrozumienie i wykorzystanie w praktyce wyników tych badań.
Wyniki badań laboratoryjnych są istotnym źródłem informacji służących diagnozowaniu i monitorowaniu efektywności leczenia schorzeń powstałych na podłożu wadliwego żywienia oraz zaburzeń, w których terapii zasadnicze znaczenie ma odpowiednia dieta(9).
Piśmiennictwo:
- D.Gajewska, L.Kozłowska, Dietoterapia, 2009, Wydawnictwo SGGW
- Grzymisławski, Dietetyka kliniczna, M 2021, Wydawnictwo PZWL
- https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0271531721000129
- Putkonen L, Yao CK, Gibson PR. Fructose malabsorption syndrome. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2013;16:473–7. doi: 10.1097/MCO.0b013e328361c556.
- Barrett JS, Gearry RB, Muir JG, Irving PM, Rose R, Rosella O, Haines ML, Shepherd SJ, Gibson PR. Dietary poorly absorbed, short-chain carbohydrates increase delivery of water and fermentable substrates to the proximal colon. Aliment Pharmacol Ther. 2010;31:874–82. doi: 10.1111/j.1365-2036.2010.04237.
- Schnedl W.J., Lackner S., Enko D., Schenk M., Holasek S.J., Mangge H. Evaluation of Symptoms and Symptom Combinations in Histamine Intolerance. Intest. Res. 2019;17:427–433. doi: 10.5217/ir.2018.0015
- Rosell-Camps A., Zibetti S., Pérez-Esteban G., Vila-Vidal M., Ferrés-Ramis L., García-Teresa-García E. Histamine Intolerance as a Cause of Chronic Digestive Complaints in Pediatric Patients. Rev. Esp. Enferm. Dig. 2013;105:201–206. doi: 10.4321/S1130-01082013000400004.
- San Mauro Martin I., Brachero S., Garicano Vilar E. Histamine Intolerance and Dietary Management: A Complete Review. Allergol. Immunopathol. 2016;44:475–483. doi: 10.1016/j.aller.2016.04.015
- Ostrowska L.i inni, diagnostyka Laboratoryjna w dietetyce, 2018, Wydawnictwo PZWL.